Dziedzictwo - Siewcy, Orędownicy, Kreatorzy...

Drukuj
Dziedzictwo - Siewcy, Orędownicy, Kreatorzy...
Jak co roku w ramach cyklu „Dziedzictwo - Siewcy, Orędownicy, Kreatorzy” uhonorowano kilkanaście osób zasłużonych dla zachowania i rozwoju dziedzictwa kulturowego Małopolski odznaczeniami ministerialnymi i wojewódzkimi.



Odznaczeni przez Zarząd Województwa
Odznaką Honorową Województwa Małopolskiego KRZYŻ MAŁOPOLSKI
 
URSZULA GIEROŃ

Etnograf, absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, starszy kustosz Muzeum Etnograficznego w Tarnowie z ponad trzydziestoletnim stażem zawodowym. Znawca folkloru krakowskiego ze szczególnym uwzględnieniem regionu Krakowiaków Wschodnich, badacz terenowy Ziemi Tarnowskiej, juror konkursów z zakresu kultury ludowej, animatorka wydarzeń kulturalnych, konsultant amatorskiego ruchu regionalnego. Osoba niezwykle twórcza i aktywna, inicjatorka wielu różnorodnych przedsięwzięć z zakresu muzealnictwa, zaangażowana w liczne projekty edukacyjne i badawcze. Przygotowała i opublikowała szereg wydawnictw z zakresu obrzędowości, kultury materialnej, szkiców regionalnych oraz edukacji regionalnej. Jest inicjatorką i autorką wniosków o włączenie potraw regionalnych na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa, w wyniku czego zarejestrowano kilkanaście produktów Ziemi Tarnowskiej. Przygotowała także kilkanaście etnograficznych wystaw autorskich prezentowanych nie tylko w Polsce, ale i poza granicami kraju. Na co dzień współpracuje w terenie z kołami gospodyń wiejskich oraz lokalnymi grupami działania, udziela konsultacji etnograficznych nauczycielom, studentom, uczniom tarnowskich szkół, włącza się w działania edukacyjne w formie prelekcji, wykładów i warsztatów na terenie muzeum i w innych instytucjach. Uhonorowana w 2014r. przez Prezydenta RP złotym medalem Za Długoletnią Służbę.
 
 
PIOTR MAJERCZYK

Wybitny muzyk-instrumentalista ludowy grający metodą beznutową, budowniczy tradycyjnych instrumentów, popularyzator kultury muzycznej Podhala. Jego ulubionym instrumentem są skrzypce ale oprócz tego grywa także na basach, altówce, złóbcokach, dudach podhalańskich, piszczałkach, heligonce i trombicie. Swoje umiejętności przekazuje dzieci i młodzieży w szkółkach ludowego muzykowania. Brał udział w realizacji różnych projektów muzycznych zarażając folklorem swojej ziemi artystów spoza kręgu muzyki ludowej; koncertował ze Zbigniewem Namysłowskim, brał udział w nagraniach sesyjnych jako skrzypek z Edytą Geppert, Pawłem Kukizem, Markiem Grechutą i Brathankami oraz w śpiewogrze E. Brylla „Na szkle malowane” w reż. Krystyny Jandy w Teatrze Powszechnym w Warszawie. Nagrał wiele płyt z muzyką ludową. Jest członkiem zespołów HAWRAŃ Andrzeja Brandstattera oraz CZARNE KARAKUŁY z solistką Hanką Chowaniec–Rybką. Za swoja działalność na rzecz kultury regionu został odznaczony medalem honorowym „Zasłużony dla Kultury Polskiej” a w 2016 r. Brązowym Medalem Gloria Artis.

 
JAKUB DOMINIK RUSIECKI

To jeden z najlepszych nauczycieli tradycyjnego muzykowania w środowisku góralskim. Jest mistrzem – nauczycielem szkółek muzykowania ludowego na skrzypcach i basach w regionie podhalańskim ale również zagórzańskim i babiogórskim.  Edukację w zakresie regionalizmu rozpoczął w 2000 roku najpierw w Rabce-Zdroju, Nowym Targu oraz okolicznych miejscowościach, od 2004 roku w regionie Górali Zagórzańskich a od 2014 pod Babią Górą. Za jego przyczyną i staraniem nastąpiła reaktywacja zanikających muzyk w regionie zagórzańskim oraz utworzono zespoły: „Rabianie” i „Gorcanie”. Dumą Pana Jakuba są jego niezwykle uzdolnieni uczniowie, którzy jako soliści lub też członkowie muzyk wyróżniani są podczas konkursów folklorystycznych czołowymi nagrodami. On sam jako muzyk-instrumentalista również jest laureatem wielu nagród. Jakub Rusiecki w ciągu blisko dwudziestoletniej pracy z dziećmi  i młodzieżą wykształcił w tej dziedzinie kilkudziesięciu muzykantów, dla których jest niezaprzeczalnym autorytetem. Przez swoje predyspozycje pedagogiczne, osobiste zaangażowanie oraz ogromną pasję do tego, co robi potrafi zarazić muzyką wrastające w tradycję młode pokolenie.
 


Odznaczeni przez Zarząd Województwa
Medalem Województwa Małopolskiego POLONIA MINOR
 
MARIAN WÓJTOWICZ

Pedagog, działacz samorządowy i społeczny, utalentowany konferansjer z zacięciem improwizatorskim. Emerytowany nauczyciel oraz dyrektor IV Liceum Ogólnokształcącego w Limanowej. Były tancerz i śpiewak Zespołu Pieśni i Tańca Limanowianie z Limanowej. To właśnie w zespole regionalnym objawił się i rozwinął jego talent improwizatorski, gdzie szybko stał się niezrównanym „twórcą” przyśpiewek ludowych na każdą okoliczność i w każdej sytuacji. Jego wyjątkowa umiejętność nawiązywania kontaktu z publicznością, inteligencja i inwencja dowcipnego dialogu sytuacyjnego sprawiły, że od czterdziestu lat angażowany jest jako konferansjer ważnych imprez i uroczystości. To człowiek, który z ogromnym wyczuciem potrafi połączyć prezentacje wykonawców z ludowym dowcipem. Zasłużony konferansjer i współtwórca wyjątkowego klimatu Festiwalu Folklorystycznego Limanowska Słaza w Limanowej. Od kilkunastu lat prowadzi także prezentacje dziecięcych zespołów podczas koncertów na estradzie w Krynicy w ramach Festiwalu ŚWIĘTO DZIECI GÓR. Zawsze w swojej pracy zachowuje obiektywizm, pewien dystans obserwatora oraz poczucie humoru, nie kryje swojej fascynacji i miłości do tego wszystkiego, co określa się mianem tradycyjnego dziedzictwa kulturowego wsi. Niewiele jest w środowisku ruchu regionalnego osób, które w tak wartościowy sposób upowszechniają dawną, tradycyjną kulturę scenicznych prezentacji jak Pan Marian Wójtowicz, przez przyjaciół i miłośników swojego talentu zwany LIMANOWSKIM LAPTOKIEM.
 

Odznaczeni przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Odznaką Honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej
 
ROMAN GUZIK

To niezwykle aktywny animator życia kulturalnego w rodzinnym Juszczynie, jeden z założycieli oraz instruktor tutejszych zespołów ZBYRCOK i ZBYRCOCEK. Niestrudzenie bada teren i zbiera materiały etnograficzne wykorzystując je w scenariuszach widowisk folklorystycznych. Dzięki temu prowadzone przez niego zespoły osiągają wysoki poziom merytoryczno-artystyczny i są laureatami prestiżowych nagród. Pan Roman zaszczepił w wielu starszych jak i młodych mieszkańcach chęć do nauki tańca, śpiewu i gry na tradycyjnych instrumentach ludowych – także w trojgu swoich dzieci. Jako działacz regionalny przyczynił się do odtworzenia w swojej wsi zanikających już tradycji a także do utrwalania tożsamości Górali Babiogórskich. Po dziś dzień realizuje misję edukacji w dziedzinie kultury ludowej i jest zaliczany do czołowego grona regionalistów pod Babią Górą. Za swoje osiągnięcia w tej dziedzinie otrzymał dwukrotnie Nagrodę Instruktorską podczas Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu (2010, 2011), jest także laureatem Nagrody Starosty Suskiego za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania kultury ochrony dziedzictwa kulturowego 2015.
 

EUGENIUSZ KARKOSZKA

Zasłużony dla Orawy instruktor zespołów regionalnych, muzyk, instrumentalista ludowy, folklorysta i propagator rodzimej kultury. Pracował jako instruktor z takimi zespołami jak ORAWSKIE ROZTOKI, ORAWA im. E. Miki, ORAWIANIE im. Heródka i ORAWSKIE DZIECI. Zespoły pod jego kierunkiem wiele razy nagradzane były podczas konkursów folklorystycznych a zespół ORAWIANIE został uhonorowany Odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej. Jako instrumentalista ludowy jest laureatem m. in. Sabałowych Bajań czy Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu.
Od wielu lat wspiera swoją wiedzą i umiejętnościami muzyki w różnych zespołach regionalnych, m.in. w zespole SERDOCKI z Podszkla, MAŁOLIPNICKA RODZINA KOLPINGA w Lipnicy Małej, KOLIBA w Orawce. Udziela bezinteresownie lekcji ludowego muzykowania także we własnym domu – bo jak sam mówi, nie potrafi nikomu odmówić, a chętnych dzieci i młodzieży jest coraz więcej. Jako propagator folkloru Orawy pracował z zespołami w innych regionach kraju ucząc w nich tańca i muzykowania orawskiego; m. in. w Szczecinie, w ZPiT ŚLĄSK w Koszęcinie, w Lublinie, Gorzowie. Jest inicjatorem i realizatorem projektów edukacyjnych na Orawie z zakresu regionalizmu. Nieustannie zbiera w terenie i gromadzi materiały repertuarowe dla zespołów, organizuje przedstawienia angażując w nie grupy seniorów oraz osób niepełnosprawnych, czynnie włącza się w działalność charytatywną na rzecz potrzebujących. Eugeniusz Karkoszka jest przykładem niestrudzonego propagatora tradycyjnej kultury.
 
 
LUCYNA KMAK
Z wykształcenia ogrodnik, z zamiłowania animator ruchu regionalnego w środowisku kół gospodyń wiejskich, społecznik. Od kilkudziesięciu lat inicjuje i angażuje się w liczne projekty mające na celu aktywizację ruchu KGW. Jest autorką wielu pomysłów i inicjatyw, dzięki którym gospodynie mogą ukazać swój potencjał artystyczny i kulinarny. Jest sprawczynią swoistego „renesansu” kół gospodyń w tej części Małopolski. Jako prezesem założonego prze siebie Stowarzyszenia Turystyczna Wieś Retro w Ptaszkowej zrealizowała kilka ważnych i cennych projektów z zakresu dziedzictwa kulturowego. Od kilkunastu lat przygotowuje i realizuje w gminie  Grybów przegląd kół gospodyń, w którym reprezentacje wszystkich wsi  przygotowują do konkursu scenki i widowiska regionalne oraz lokalne, tradycyjne rarytasy kulinarne. Prezentowane tutaj programy stoją na bardzo wysokim poziomie merytoryczno-artystycznym, co owocuje ich kwalifikacją na konkursy wyższego szczebla. Pani Lucyna jest osobą ogromnie cenioną w środowisku za to, że niestrudzenie konsultuje, doradza, pomaga, wspiera, motywuje do działania - i zawsze z uśmiechem na twarzy.
 

ROBERT KOWALCZYK

Polonista, poeta, literat, muzyk i instrumentalista ludowy, animator ruchu regionalnego, dyrektor Orawskiego Centrum Kultury w Jabłonce. Wśród młodej generacji Orawian to jeden z najważniejszych animatorów kultury na tym terenie.
Jego twórczość poetycka jak i literacka nawiązuje do kart historii i pięknych tradycji regionalnych a także jest odzwierciedleniem ogromnej wrażliwości jej autora . Jako poeta i prozaik pisze w języku literackim oraz gwarą. Ale pisze także sztuki teatralne dla Orawskiej Grupy Teatralnej im. dra E. Kowalczyka, której jest współzałożycielem i współreżyserem. Orawskich aktorów-amatorów cechuje duży profesjonalizm oraz wysoki poziom warsztatu aktorskiego. Nie dziwi zatem fakt, że grupa wielokrotnie nagradzana była na prestiżowych konkursach. Pan Robert to także publicysta i redaktor naczelny miesięcznika „Orawa” oraz członek Muzyki Lipnickiej „Wolorze”, w której realizuje się jako skrzypek. Pełniąc funkcję dyrektora Orawskiego Centrum Kultury w Jabłonce Pan Robert z zapałem kreuje przestrzeń kulturową gminy. Organizuje i wspiera zajęcia z zakresu ludowego muzykowania, organizuje wystawy, prowadzi działalność wydawniczą, skutecznie pozyskuje środki zewnętrzne na działalność instytucji. Jest też założycielem Młodzieżowego Zespołu ORAWIACY i Dziecięcego Zespołu MŁADNIK, którymi przez kilka lat kierował i jednocześnie był instruktorem. Robert KOWALCZYK to człowiek nietuzinkowy, z niezwykłym potencjałem twórczym. Wszystko co robi jest przepełnione duchem Orawy, regionu, który zajmuje w jego życiu szczególne miejsce. O niej pisze tak pięknie: „...tutok zycie orawskie goreje hań po wiyrchak słonecko basuje, poźryj sie dobrze i uwoźcie, uwidzis jako syćko w koło tońcy i śpiywo wesoło, cujes jako cie orawski świat miyłuje...”.
 

TERESA LISAK

Instruktor i animator kultury, społecznik, od wielu lat aktywnie działa na rzecz ochrony i popularyzacji tradycji regionu tarnowskiego. Od 2001 roku pełni funkcję Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Ryglicach. Przez wiele lat swojej pracy zawodowej realizowała się jako instruktor plastyki w ośrodkach kultury w Staszowie i Ryglicach. Obejmując stanowisko kierownika a następnie dyrektora ryglickiej placówki od samego początku dała się poznać jako doskonały animator życia kulturalnego. Nawiązała kontakt ze szkołami z terenu gminy by skierować do najmłodszych szeroką ofertę kulturalną i edukacyjną. Zauważyła potrzebę aktywizacji i promocji rodzimych twórców i  zainicjowała trwające do dziś cyklicznie wystawy twórców ludowych. Ośrodek pod jej opieką stał się centrum i wzorcową gminną jednostką kultury i rozrósł się o kilka filii w Kowalowej, Zalasowej i Lubczy. Propozycje kulturalne gminy Ryglice zaczynają być rozpoznawalne i uznane również poza powiatem tarnowskim a dobrze przemyślana oferta programowa przyciąga wielu zainteresowanych; z możliwości rozwijania swych zainteresowań korzysta ponad 400 osób – dzieci, młodzieży i dorosłych. Ogromną uwagę zwraca Pani Teresa na popularyzację i ochronę folkloru i tradycji. Na terenie gminy wciąż tworzą się kolejne grupy śpiewacze, zespoły obrzędowe, dziecięce kapele ludowe. Od niedawna istnieje tu Matecznik Tradycji – lokalne centrum edukacji regionalnej będące owocem współpracy z MCK SOKÓŁ w ramach projektu unijnego Małopolska Szkoła Tradycji.
 

JOANNA LISZKA

Jest czynną animatorką życia kulturalnego w gminie Łukowica, założyła w 2008 r. wraz z mężem Romanem, zespół regionalny DOLINA SŁOMKI ze Stronia, którym oboje kierują od początku istnienia. Zespół skupia obecnie ponad stu członków – dzieci i młodzież z terenu wsi Stronie oraz okolicznych miejscowości i działa w trzech grupach wiekowych. Niezwykle zaangażowana w pracę na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego i upowszechniania tradycyjnego folkloru Lachów Sądeckich. Jako współtwórczyni stowarzyszenia Ratujmy Tradycje zrealizowała kilka cennych projektów, dzięki którym doposażono zespół w stroje i rekwizyty, zrealizowano warsztaty z zakresu ludowego tańca i śpiewu, nagrano płyty z repertuarem zespołu. Pani Joanna dorastała w domu, w którym tradycja była codziennością. To, co wyniosła z niego wyniosła, przekazuje obecnie najmłodszemu pokoleniu mieszkańców a także swoim własnym dzieciom, które grają w kapeli zespołu. Sama mówi przepiękną, nieskażoną gwarą, a dumę z języka przodków wpaja dzieciom w zespole. Jest osobą niezwykle skromną, ciepłą, otwartą na potrzeby innych, poświęcającą swój prywatny czas na działalność społeczną
w kulturze.  Ma wielkie uznanie we własnym środowisku, u współmieszkańców i współpracowników.
 

ROMAN LISZKA

wieloletni działacz społeczny, członek zarządu OSP w Stroniu, radny kilku kadencji Rady Gminy Łukowica, członek Rady Parafialnej w Przyszowej, współzałożyciel orkiestry dętej „Echo Gminy Łukowica” oraz stowarzyszenia „Ratujmy Tradycje”. Wraz z żoną Joanną założył w 2008 roku zespół regionalny DOLINA SŁOMKI ze Stronia. , jeszcze jako młody chłopak w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia zaangażowany był w największą gminną imprezę pn. „Przegląd Aktywności Kulturalnej Gminy Łukowica” przygotowując widowiska obrzędowe oraz kolędnicze a także w działalność kulturalną na terenie wsi organizowaną przez klub „Ruch” w Stroniu. Nieprzerwanie działa i włącza się do realizacji wielu imprez kulturalnych a także w pracę na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego i upowszechniania tradycyjnego folkloru Lachów Sądeckich. Poza pracą cały wolny czas poświęca dla społeczności, włączając w to troje własnych dzieci, które jednocześnie wiodą prym w zespole regionalnym jako muzycy grający na ludowych instrumentach. Ceniony w środowisku za swoją pracę na rzecz kultury a przede wszystkim za szacunek do tradycji tj. poszanowanie ziemi, chleba, rodziny i minionych pokoleń.
 

ANTONI PLECHTA

Utalentowany muzyk, nauczyciel, animator kultury, instruktor muzyczny oraz dokumentalista folkloru. Długoletni i obecny kierownik muzyczny oraz założyciel kapeli zespołu regionalnego MAŁE ŁĄCKO z Łącka. Absolwent Liceum Muzycznego w Krakowie oraz Uniwersytetu Śląskiego, filia w Cieszynie, tutaj zdobył kwalifikacje pedagoga muzyki. Już jako dziecko przygrywał w kapeli MAŁE ŁĄCKO, do której później powrócił już jako wykształcony nauczyciel. Pracował jako instruktor w Ognisku Muzycznym w Łącku, Powiatowym Młodzieżowym Domu Kultury w St. Sączu,  był także kapelmistrzem łąckiej orkiestry dętej. W Szkole Podstawowej w Maszkowicach i Łącku był nauczycielem muzyki skąd w 2007 r. przeszedł na emeryturę. Od kilkudziesięciu lat Pan Antoni niestrudzenie zabiega o to, by upowszechniać kulturę muzyczną regionu, a co najważniejsze przekazywać jej najcenniejsze wartości młodemu pokoleniu. Jako mistrz ludowego muzykowania wykształcił metodą beznutową kilkudziesięciu muzyków. W środowisku jest autorytetem w swojej dziedzinie, konsultuje, doradza, animuje. Poczynił wiele starań w dziedzinie dokumentacji rodzimego folkloru muzycznego. Z jego dorobku do dziś korzystają uczniowie, studenci, nauczyciele, instruktorzy i regionaliści. Nieprzerwanie od roku 1976 realizuje swoje muzyczne pasje jako skrzypek w ludowej kapeli przy zespole regionalnym GÓRALE ŁĄCCY. Odznaczony między innymi Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Honorową Odznaką Zasłużony dla Ziemi Sądeckiej. 
 

STANISŁAW WOLAŃSKI

Muzyk i instrumentalista ludowy, instruktor tańca, ikona regionalizmu Ziemi Łąckiej. Członek kapeli góralskiej przy zespole GÓRALE ŁĄCCY z dwudziestoletnim stażem. W tym samym zespole przez 33 lata był tancerzem,  pełnił w nim też funkcję instruktora tańca oraz kierownika. Zespół pod jego opieką zdobywał prestiżowe nagrody na konkursach folklorystycznych i był zaliczany do czołówki działających na południu Polski amatorskich grup folklorystycznych . Pan Stanisław opracował kilka scenariuszy widowisk folklorystycznych a także programów tanecznych dla zespołu, ocalił od zapomnienia i wprowadził do repertuaru kilka zapomnianych tańców, które zespół wykonuje do dziś. Swoje muzyczne pasje realizował grając w miejscowej orkiestrze dętej a w Ognisku Muzycznym w Łącku przez kilka lat udzielał lekcji gry na instrumentach. Społecznik i aktywny działacz regionalny, od 2005 roku do chwili obecnej jest Wiceprezesem Zarządu Związku Podhalan, Oddział w Łącku. Udziela się organizując coroczne Zoduski Muzykanckie oraz spotkania opłatkowe. Jako członek grupy redakcyjnej publikowanych przez Oddział wydawnictw, opracował śpiewnik pieśni regionalnych, pastorałek a także scenariusz przedstawienia regionalnego „Coby godka i śpiywka z nomi pozostała”. Za swoją pracę na rzecz kultury góralskiej wyróżniony został m. in. nagrodą indywidualną Ministra Kultury, nagrodą Wojewody Małopolskiego oraz Złotym Jabłkiem Sądeckim -  Nagrodą Starosty Nowosądeckiego.
Dodaj na Wykop Dodaj na Blip Dodaj na Flaker Dodaj na Facebook

Kultura regionalna znaczy tyle, co własna tożsamość. Jesteśmy tacy, jak kultura naszych regionów.

LESZEK ZEGZDA
Członek Zarządu Województwa Małopolskiego
INICJATOR KONGRESU


 

Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ 
ul. Długosza 3, 33-300 Nowy Sącz 

tel. +48 18 448 26 10 (sekretariat)
poniedziałek - piątek: 8:00 - 16:00

tel. + 48 18 448 26 00 (kasa/recepcja)
 

[X]

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies możesz określić w Twojej przeglądarce.